De Europese Commissie heeft de CBAM-certificaatprijs voor het tweede kwartaal van 2026 vastgesteld op €75,28 per ton CO₂. Hoewel importeurs pas vanaf februari 2027 CBAM-certificaten zullen moeten aankopen, is deze publicatie een belangrijke stap in de overgang van de rapporteringsfase naar de financiële uitvoering van het Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM).
De prijs van de CBAM-certificaten is rechtstreeks gekoppeld aan de gemiddelde veilingprijs van emissierechten binnen het Europese ETS-systeem. De in 2026 gepubliceerde prijzen zullen de basis vormen voor de koolstofkosten van de CBAM-goederen die vandaag al worden ingevoerd. Voor staalimporteurs en -distributeurs wordt de impact van CBAM dus steeds concreter.
Toch zal de uiteindelijke kostprijs niet uitsluitend afhangen van de CO₂-prijs. Minstens even belangrijk zijn de kwaliteit van de emissiegegevens, de monitoring en de tijdige verificatie ervan. Bedrijven die kunnen werken met geverifieerde werkelijke emissies zullen in veel gevallen beter af zijn dan ondernemingen die noodgedwongen gebruik moeten maken van de standaard- of defaultwaarden uit de CBAM-regelgeving.
Verificatiecapaciteit baart zorgen
Deze problematiek stond recent centraal tijdens een overleg tussen EUROMETAL, de Europese federatie van staalhandelaren, en DG TAXUD, de Europese administratie die verantwoordelijk is voor de uitvoering van CBAM.
EUROMETAL uitte daarbij haar bezorgdheid over de beperkte beschikbaarheid van geaccrediteerde CBAM-verificateurs. Volgens informatie van verschillende certificeringsinstanties zal de accreditatie van veel verificateurs vermoedelijk pas eind 2026 of begin 2027 afgerond zijn. Daarna moeten nog duizenden productie-installaties wereldwijd worden gecontroleerd.
Daardoor bestaat het risico dat importeurs bij de eerste aankoop van CBAM-certificaten onvoldoende tijd hebben om over geverifieerde emissiegegevens te beschikken.
EUROMETAL waarschuwde dat bedrijven in dat geval mogelijk verplicht worden certificaten aan te kopen op basis van de conservatieve defaultwaarden. Omdat deze voor veel staalproducten hoger liggen dan de werkelijke emissies, kan dit leiden tot een aanzienlijke extra financieringsbehoefte en een zware liquiditeitsdruk.
De sectororganisatie stelde daarom voor om tijdens een overgangsperiode toe te laten dat importeurs hun certificaatverplichtingen voorlopig baseren op zelf gemeten of door de producent gerapporteerde emissies, waarna een definitieve afrekening kan volgen zodra de officiële verificatie beschikbaar is.
DG TAXUD erkende dat dit een aandachtspunt is, maar wees erop dat de huidige CBAM-verordening geen uitzondering op de verificatieplicht toelaat. De Commissie werkt wel samen met de bevoegde accreditatie-instanties om de beschikbare verificatiecapaciteit zo snel mogelijk uit te breiden.
Ook praktische uitvoering vraagt duidelijkheid
Tijdens het overleg kwamen ook verschillende operationele vragen aan bod.
Zo blijft het afwachten of het Europese portaal voor de aankoop van CBAM-certificaten tijdig operationeel zal zijn. Volgens DG TAXUD blijft de doelstelling om het systeem in het eerste kwartaal van 2027 beschikbaar te maken.
Daarnaast werden praktische problemen gesignaleerd binnen het CBAM Declarant Portal, onder meer met gebruikersrollen en autorisatieprocedures.
Ook de uiteenlopende toepassing van de Europese staalcontingenten door de douaneautoriteiten in de verschillende lidstaten blijft een belangrijk aandachtspunt. Terwijl sommige lidstaten importeurs vooraf duidelijkheid geven over de toewijzing van quota, gebeurt de inklaring in onder meer België doorgaans volledig automatisch. Daardoor kunnen bedrijven onverwacht geconfronteerd worden met de 50% buitentariefheffing wanneer quota uitgeput blijken.
EUROMETAL vraagt daarom een meer geharmoniseerde aanpak binnen de Europese Unie, zodat staalimporteurs in alle lidstaten onder dezelfde voorwaarden kunnen werken.
Voorbereiding blijft cruciaal
De publicatie van de eerste CBAM-certificaatprijzen bevestigt dat de overgang naar de betalingsfase snel dichterbij komt. Voor Belgische staalhandelaars wordt een goede voorbereiding steeds belangrijker.
Naast het opvolgen van de evolutie van de CO₂-prijs zullen bedrijven vooral moeten investeren in betrouwbare emissiegegevens, een goede samenwerking met hun leveranciers en een tijdige verificatie van de uitstootgegevens. De komende maanden zullen bovendien meer duidelijkheid brengen over de verdere uitwerking van CBAM, de ETS-hervorming en mogelijke bijkomende aanpassingen aan het systeem.