De Belgische woningbouw blijft onder druk staan. Bouwfederatie Embuild herhaalt haar pleidooi voor een verlaagd BTW-tarief op nieuwbouwwoningen en -appartementen. Kan een dergelijke maatregel ook de vraag naar staal stimuleren en de bredere industriële waardeketen ondersteunen?
Tijdens de federale begrotingsbesprekingen blijft Embuild aandringen op een verlaging van de btw op nieuwbouw. De federatie wil bouwen en kopen opnieuw betaalbaarder maken en zo de bouwactiviteit stimuleren. Het voorstel omvat een verlaagd tarief voor de bouw en aankoop van de enige en eigen woning, evenals voor woningen die minstens vijftien jaar worden verhuurd, telkens onder voorwaarden ivm oppervlakte.
Woningbouw blijft een belangrijke economische uitdaging
De cijfers onderstrepen de ernst van de situatie. Volgens Statbel werden in België tijdens de eerste helft van 2026 vergunningen uitgereikt voor 22.472 nieuwe woningen. Daarmee blijft de woningbouw op een historisch laag niveau. Bovendien verwachtte 53% van de door Embuild bevraagde woningbouwbedrijven in september dat de activiteit in 2027 verder zou verslechteren. Ook binnen de staalhandel klinkt bezorgdheid over de aanhoudend zwakke marktomstandigheden.
Tegelijkertijd blijft de behoefte aan nieuwe woningen groot. Volgens Embuild zullen er tegen 2050 in België ongeveer 900.000 extra woningen nodig zijn, onder meer door de bevolkingsgroei en de evolutie van de gezinssamenstelling.
De combinatie van hoge bouwkosten, gestegen materiaalprijzen, duurdere hypothecaire leningen en een zware fiscale druk maakt nieuwbouw voor steeds meer gezinnen financieel moeilijk haalbaar.
Kan een BTW-verlaging de staalhandel stimuleren?
De residentiële bouw vormt een afzetmarkt voor tal van staalproducten. Staal wordt onder meer gebruikt in draagconstructies, wapeningsstaal, profielen, balken, dak- en gevelsystemen en diverse bouwcomponenten.
Een structureel zwakke woningbouwmarkt heeft daardoor gevolgen die verder reiken dan aannemers en projectontwikkelaars. Ook staalproducenten, staalhandelaars, staalservicecentra, verwerkende bedrijven en leveranciers van bouwmaterialen kunnen de gevolgen ondervinden van uitgestelde of geannuleerde projecten.
Een BTW-verlaging die bouwen daadwerkelijk betaalbaarder maakt en leidt tot bijkomende bouwprojecten, kan de vraag naar bouwmaterialen ondersteunen en bijdragen aan een herstel van de activiteit in deze waardeketen. Dat zou ook kansen kunnen bieden voor de staalhandel.
Een positief effect is echter niet automatisch gegarandeerd. De impact op de staalvraag zal afhangen van de mate waarin de maatregel nieuwe projecten op gang brengt, de ontwikkeling van de financieringskosten en de algemene economische omstandigheden. Een fiscale stimulans kan de bouwactiviteit ondersteunen, maar neemt niet noodzakelijk alle structurele drempels voor nieuwbouw weg.
Een bredere blik op het bouwbeleid
Voor Belmetal illustreert dit dossier het belang van een stabiel en voorspelbaar economisch kader voor investeringen. De activiteit in de staalhandel hangt immers niet alleen af van de ontwikkelingen op de staalmarkt, maar ook van de gezondheid van de sectoren die staal verwerken en toepassen.
Maatregelen die investeringen in woningbouw en infrastructuur stimuleren, kunnen bijgevolg ook relevant zijn voor de Belgische staalwaardeketen. Daarbij blijft het belangrijk om zowel de betaalbaarheid van bouwen als de concurrentiekracht van ondernemingen en de beschikbaarheid van bouwmaterialen in rekening te brengen.
De verdere bespreking van het voorstel tijdens de federale begrotingsonderhandelingen is dan ook relevant voor de bouwsector én voor de industriële bedrijven die deze sector beleveren.