Tien jaar na de invoering van de kilometerheffing staat de transportsector opnieuw voor een belangrijke wijziging. Vanaf 1 juli 2026 wordt in Vlaanderen een bijkomende CO₂-gerelateerde toeslag ingevoerd bovenop de bestaande kilometerheffing voor vrachtwagens boven 3,5 ton. Daarmee wordt naast gewicht, Euro-norm en regio ook de CO₂-uitstoot van het voertuig een bepalende factor voor de uiteindelijke heffingskost.
Voor staalhandelaars, waar transport een essentieel onderdeel vormt van de dienstverlening, is het belangrijk om de impact van deze wijziging tijdig in kaart te brengen.
Van Euro-norm naar CO₂-emissieklasse
Tot vandaag wordt de kilometerheffing berekend op basis van het maximaal toegelaten gewicht van het voertuig, de Euro-emissienorm en de regio waarin wordt gereden. Vanaf 1 juli 2026 komt daar in Vlaanderen een vierde parameter bij: de CO₂-emissieklasse.
Er worden vijf emissieklassen onderscheiden. Hoe lager de CO₂-uitstoot van een voertuig, hoe gunstiger de toegepaste toeslag. Klasse 5 is voorbehouden voor emissievrije voertuigen.
Deze aanpassing vloeit voort uit Europese regelgeving die investeringen in een energiezuiniger en duurzamer vrachtwagenpark moet stimuleren.
Vlaanderen kiest voor CO₂-sturing, Wallonië niet
Opvallend is dat de nieuwe CO₂-toeslag voorlopig uitsluitend in Vlaanderen wordt toegepast. In Brussel beperkt de wijziging zich tot een indexering van de tarieven, terwijl Wallonië kiest voor een algemene tariefaanpassing zonder afzonderlijke CO₂-component.
Daardoor ontstaat voor het eerst een duidelijk verschil in de manier waarop de drie gewesten de kilometerheffing verder ontwikkelen.
Elke vrachtwagen moet een CO₂-emissieklasse krijgen
Alle voertuigen die onder de kilometerheffing vallen, moeten geregistreerd worden met een CO₂-emissieklasse. Hiervoor stelt Viapass een CO₂-emissieklassecalculator ter beschikking.
De classificatie gebeurt onder meer op basis van de datum van eerste inschrijving, de voertuigsubgroep en de specifieke CO₂-uitstoot van het voertuig.
Vrachtwagens die vóór 1 juli 2019 voor het eerst werden ingeschreven, worden automatisch ingedeeld in CO₂-emissieklasse 1. Daardoor komt een aanzienlijk deel van het huidige Belgische vrachtwagenpark onmiddellijk in de minst gunstige categorie terecht.
Impact op de transportkosten
In ons recente artikel over tien jaar kilometerheffing stelden we vast dat de kost van een levering vandaag al aanzienlijk hoger ligt dan bij de invoering van de heffing in 2016.
De invoering van de CO₂-toeslag zal de verschillen tussen oudere en recentere voertuigen verder vergroten. Transporteurs met een modern wagenpark zullen relatief gunstiger uitkomen dan bedrijven die nog met oudere voertuigen rijden.
Voor staalhandelaars is dat relevant omdat transportkosten vaak rechtstreeks doorwerken in de leveringsprijs. Zeker bij kleinere orders, frequente werfleveringen of distributie over langere afstanden kan elke bijkomende kost per kilometer een merkbare impact hebben.
Tijdig voorbereiden
Hoewel de CO₂-toeslag voorlopig enkel in Vlaanderen wordt toegepast, moeten alle betrokken voertuigen hun CO₂-emissieklasse laten registreren.
Voor staalhandelaars die met eigen vrachtwagens rijden of nauw samenwerken met transporteurs is het raadzaam om tijdig na te gaan in welke emissieklasse de betrokken voertuigen terechtkomen. Zo kunnen eventuele kostenstijgingen beter worden ingeschat en opgenomen in de logistieke planning.