De Belgische gewestelijke overheden werken aan de invoering van een digitaal wegenvignet voor personenwagens en lichte bedrijfsvoertuigen. Vlaanderen en Wallonië hebben hierover al een politiek akkoord bereikt en ook het Brussels Hoofdstedelijk Gewest wil aansluiten bij een geharmoniseerd Belgisch systeem. De beoogde invoeringsdatum is mei 2027, al moeten de regeringen het voorstel nog definitief goedkeuren.
Voor de Belgische staalhandel lijkt de impact op het eerste gezicht beperkt. Toch zijn er enkele aandachtspunten voor ondernemingen die actief zijn in een Europese markt.
België staat hiermee niet alleen. Verschillende Europese landen werken al met systemen waarbij weggebruikers bijdragen aan de financiering van infrastructuur. Zo kennen Oostenrijk en Zwitserland al langer een wegenvignet voor bepaalde voertuigen, terwijl Frankrijk, Duitsland en andere landen werken met kilometerheffingen voor zwaar vrachtverkeer. Voor ondernemingen met grensoverschrijdende activiteiten wordt het daarom steeds belangrijker om de verschillende nationale systemen correct op te volgen.
Zwaar vrachtverkeer blijft onder Viapass
Het vervoer van staal gebeurt hoofdzakelijk met vrachtwagens van meer dan 3,5 ton. Voor deze voertuigen verandert er niets: zij blijven onderworpen aan de bestaande kilometerheffing, via Viapass, die recent is aangepast.
Het nieuwe wegenvignet komt dus niet bovenop de kilometerheffing voor zwaar goederenvervoer. Voor de logistieke keten van de staalhandel en de levering van staalproducten worden dan ook geen belangrijke bijkomende transportkosten verwacht.
Beperkte impact voor bedrijfsvoertuigen
De nieuwe regeling heeft wel gevolgen voor personenwagens, leasewagens en lichte bestelwagens. Ondernemingen die dergelijke voertuigen inzetten voor commerciële bezoeken of kleinere leveringen zullen jaarlijks een digitaal wegenvignet moeten aankopen.
Voor lichte bestelwagens wordt de verkeersbelasting gedeeltelijk verlaagd, terwijl de kost van het wegenvignet voor professioneel gebruik fiscaal aftrekbaar blijft. De bijkomende kost voor ondernemingen blijft daardoor relatief beperkt, al neemt de administratieve opvolging van het wagenpark wel toe.
Buitenlandse ondernemingen moeten zich voorbereiden
Voor Europese staalhandelaren is vooral de praktische impact van belang.
Buitenlandse vrachtwagens boven 3,5 ton blijven gebruikmaken van het bestaande Viapass-systeem. Voor vertegenwoordigers, techniekers of medewerkers die met een personenwagen of lichte bestelwagen naar België reizen, zal naar verwachting wel een Belgisch digitaal wegenvignet vereist zijn.
Dat betekent dat buitenlandse ondernemingen zich vooraf zullen moeten informeren over de aankoop en registratie van het vignet. Dit sluit aan bij de evolutie in andere Europese landen, waar bedrijven vandaag al rekening moeten houden met verschillende systemen: digitale vignetten, kilometerheffingen en specifieke registratieverplichtingen voor professionele voertuigen.
In tegenstelling tot Belgische voertuigen kunnen buitenlandse ondernemingen bovendien geen beroep doen op een hervormde Belgische verkeersbelasting als gedeeltelijke compensatie.
Europese toets blijft belangrijk
De invoering van een Belgisch wegenvignet wordt ook op Europees niveau nauwlettend gevolgd. In 2019 vernietigde het Europees Hof van Justitie de Duitse plannen voor een vergelijkbaar systeem omdat Duitse automobilisten via een belastingverlaging volledig werden gecompenseerd, terwijl buitenlandse bestuurders de heffing volledig moesten betalen. Het Hof oordeelde dat dit neerkwam op indirecte discriminatie op basis van nationaliteit.
De Belgische overheden proberen dat risico te beperken door het wegenvignet voor alle gebruikers te laten gelden en de compensatie te verwerken in een bredere hervorming van de verkeersbelasting. Daarmee willen zij vermijden dat uitsluitend Belgische automobilisten van een rechtstreeks financieel voordeel genieten.
Toch kan niet worden uitgesloten dat het systeem nog aan een Europese juridische toets wordt onderworpen. Afhankelijk van de definitieve uitwerking blijft een procedure bij de Europese Commissie of het Europees Hof van Justitie mogelijk.
Beperkte impact op de staalhandel
Voor de Belgische staalhandel verandert er fundamenteel weinig. Het zware goederenvervoer blijft onder het bestaande Viapass-systeem vallen en de logistieke kosten voor staaltransport zullen daardoor nauwelijks wijzigen.
De belangrijkste gevolgen situeren zich bij het wagenpark van ondernemingen, de administratieve opvolging en de voorbereiding van buitenlandse bezoekers en leveranciers. Voor internationale staalbedrijven wordt het vooral belangrijk om tijdig na te gaan welke formaliteiten gelden wanneer medewerkers met personenwagens of lichte bedrijfsvoertuigen naar België reizen.
---
Praktisch voor internationale handelaren
- Zwaar vrachtverkeer boven 3,5 ton: blijft onder Viapass vallen.
- Personenwagens en lichte bedrijfsvoertuigen: controleer de vignetverplichting vóór binnenkomst in België.
- Volg de definitieve invoeringsdatum en registratieprocedure op.